کسب رتبه های تک رقمی کنکور ارشد صنایع غذایی 1403

صفر تا 100استریلیزاسیون مواد غذایی

روش های استریلیزاسیون مواد غذایی

استریلیزاسیون مواد غذایی چیست؟ سلام به شما دوست عزیز علم فودی. ممنونیم که علم فود رو برای آشنایی با فرآیند و روش های استریلیزاسیون مواد غذایی انتخاب کردید.تا پایان این مطلب با علم فود همراه باشید.

 

 

روش های استریلیزاسیون مواد غذایی

استریلیزاسیون مواد غذایی می تواند با روش های زیر صورت بگیرد:

1.حرارت دهی مرطوب

2.حرارت دهی خشک

3.فیلتراسیون

4.پرتودهی

5.روش های شیمیایی

متداولترین روش هایی که برای استریلیزاسیون مواد غذایی استفاده میشود، روش استریلیزاسیون حرارتی و استریلیزاسیون خشک می باشد. اما استریلیزاسیون حرارتی مواد غذایی چیست؟

 

استریلیزاسیون حرارتی مواد غذایی چیست؟

به فرآیند حرارتی کنترل شده ای که برای حذف همه میکروارگانیسم های زنده، شامل اسپورهای مقاوم به گرما و همینطور غیرفعال کردن آنزیم ها استفاده میشه، استریلیزاسیون حرارتی گفته میشود. این روش می تواند، عمرماندگاری محصول را تا بیشتر از 6 ماه در دمای محیط افزایش بدهد.

 

فرآیند استریلیزاسیون حرارتی

دو روش برای استریلیزاسیون مواد غذایی وجود دارد:

1.روش غیرمداوم یعنی اتوکلاو کردن یا retorting

اتوکلاو صنعتی، استریلیزاسیون مواد غذایی

 

2.روش مداوم یعنی فرآیندUHT (اگر قصد دارید با این روش آشنا شوید مقاله فرآیند فرادما یا UHT چیست  در سایت علم فود مطالعه کنید)

استریلیزاسیون مواد غذایی، روش UHT

 

یکی از پارامترهای مهم در استریل کردن مواد غذایی، زمان می باشد. مدت زمان لازم برای استریلیزاسیون مواد غذایی یه چند پارامتر وابسته است که شامل موارد زیر می باشد:

1.pH مواد غذایی

2.حالت فیزیکی مواد غذایی

3.نرخ نفوذ حرارتی در مواد غذایی

4.اندازه ظرف

 

پس یکی از موارد مهم این هست که بدانیم، چگونه میکروارگانیسم ها بر اثر حرارت، از بین میروند. به طورکلی حرارت برای میکروب ها کشنده هست، اما هر گونه ای از میکروارگانیسم ها که مقاومت حرارتی مخصوص خودش را دارد. موردی که برای تخریب حرارتی خیلی مهم می باشد، بحث ترکیب زمان و دما است. حالا تخریب حرارتی را باید با اندیس Dvalue تعریف کنیم.

این مقاله رو از دست نده:  صفر تا 100 آموزش تکنولوژی کنسروسازی

 

اندیس Dvalue چیست؟

D-value یا همان Decimal reduction time، مدت زمان لازم در یک دمای مشخص هست، برای اینکه تعداد میکروارگانیسم ها، 10 برابر کاهش پیدا کند. این اندیس به سه عامل بستگی دارد:

1.دما

2.نوع میکروب

3.محیط یا همان ماده غذایی

مثلا D-value در 72 درجه سانتیگراد و مدت زمان یک دقیقه به این معناست که در هر دقیقه از فرایند در دمای 72 درجه، تعداد میکروارگانیسم های هدف، 90 درصد کاهش می یابد. Dvalue هر میکروارگانیسم، یک عدد مشخص هست و هرچی Dvalue یک میکروارگانیسم بیشتر باشد، نشان دهنده بالاتر بودن مقاومت حرارتی ان میکروارگانیسم می باشد.

 

اثرات استریلیزاسیون بر مواد غذایی

1)تغییر رنگ

2)تغییر طعم و بو

3)تغییر بافت

4)تغییر مواد مغذی

 

بسته بندی مناسب برای استریلیزاسیون مواد غذایی

1)کیسه های قابل اتوکلاو شدن

2)بسته بندی تتراپک (برای آشنایی با بسته بندی تتراپک و سیستم اسپتیک مقاله سیستم بسته بندی اسپتیک را مطالعه کنید.)

3)ظرف ها و بطری های شیشه ای

4)قوطی های فلزی

 

استریلیزاسیون مواد غذایی به روش فیلتراسیون چیست؟

فیلتراسیون با تخلخل های میکرو به طور موثری استریل و از آلودگی جلوگیری می کند. فیلتراسیون از طریق یک غشاء با اندازه منافذ 0.2 میکرون یا کوچکتر، آلاینده های بیولوژیکی از جمله باکتری، کپک و مخمر را حذف می کند. فیلتراسیون یک روش استریلیزاسیون جالب در آزمایشگاه ها است. این تنها روشی است که از زور برای جدا کردن به جای کشتن استفاده می کند. هنگامی که یک مایع یا گاز را فیلتر می کنید، از منافذی عبور می کند که عبور ذرات بزرگتر را متوقف یا فیلتر می کند.

این مقاله رو از دست نده:  پرکاربردترین نگهدارنده ها در صنایع غذایی

 

کدام ترکیبات را میتوان با فیلتراسیون، استریل نمود؟

این روش انتخابی برای استریل کردن محلول های آنتی بیوتیک، مواد شیمیایی سمی، رادیوایزوتوپ ها، واکسن ها و کربوهیدرات ها است که همگی به حرارت حساس هستند. در انتخاب فیلترها برای استریلیزاسیون باید محدوده اندازه آلاینده هایی را که باید حذف شوند در نظر گرفته شود.

 

استریلیزاسیون مواد غذایی به روش پرتودهی

پرتودهی نیز یکی دیگر از روش های استریلیزاسیون مواد غذایی است. تابش مواد غذایی (کاربرد پرتوهای یونیزI به مواد غذایی) فناوری است که با کاهش یا از بین بردن میکروارگانیسم ها و حشرات، ایمنی غذاها را بهبود می بخشد و عمر ماندگاری آنها را افزایش می دهد. مانند پاستوریزه کردن شیر و کنسرو میوه ها و سبزیجات، پرتودهی نیز می تواند غذا را برای مصرف کننده ایمن تر  و سالم تر کند.

 

آیا غذاهای پرتودهی شده بی خطر هستند؟

بله، غذاهای پرتودهی شده بی خطر هستند. پرتودهی با کاهش تعداد باکتری ها و انگل های مضر، گوشت و مرغ را ایمن تر و سالم تر می کند. تابش مواد غذایی غذاها را رادیواکتیو نمی کند و بنابراین بی خطر است.

 

چرا پرتودهی گاما برای استریلیزاسیون استفاده میشود؟

پرتودهی تکنیکی است که در استریلیزاسیون مواد غذایی استفاده می شود. می توان از آن برای از بین بردن باکتری هایی که باعث مسمومیت غذایی می شوند، مانند سالمونلا، کامپیلوباکتر و ای کولی استفاده کرد. همچنین به حفظ مواد غذایی و کاهش ضایعات مواد غذایی کمک می کند.

 

دوره آموزشی متخصص آزمایشگاه مواد غذایی

کنترل کیفیت و آزمایشگاه مواد غذایی

آزمایشگاه مواد غذایی

مجموعه علم فود به عنوان همکار آموزشی سازمان غذا و دارو، آموزش آزمایشگاه های کنترل کیفیت محصولات غذایی را به صورت عملی و تحلیلی تهیه کرده است. برای آشنایی و ثبت نام در این دوره های آموزشی بر روی مشاهده دوره ها کلیک کنید. (بعد از گذراندن این دوره ها، امکان دریافت گواهی معتبر و مورد تایید سازمان غذا و دارو با امتیاز آموزشی وجود دارد).

این مقاله رو از دست نده:  گوشت آزمایشگاهی (تولید+کاربرد+مزایا+معایب)

دوره بدو استخدام مسئولین فنی صنایع غذایی

در دوره بدو استخدام مسئولین فنی که در سایت علم فود به صورت ویدیویی ارائه شده و در بستر اپلیکشین قابل مشاهده می باشد، تمامی سرفصل های مهم غذا و دارو که مسئولین فنی صنایع غذایی در بدو ورود به کار باید بدانند آموزش داده شده است. بعد از گذراندن دوره، گواهی مورد تایید سازمان غذا و دارو با ۵ امتیاز ارائه میشود. برای آشنایی با دوره بر روی مشاهده آموزش کلیک کنید:

 

دوست عزیز علم فودی اگر دوست دارید مطالب بیشتری در زمینه صنایع غذایی بدونید حتما پیج اینستاگرام علم فود رو دنبال کنید(کافیه روی عکس زیر کلیک کنید تا وارد پیج بشید).

استریلیزاسیون مواد غذایی

علم فود

این مقاله چقدر براتون مفید بود؟

از 1 تا 5 امتیاز دهید

میانگین رتبه 4.7 / 5. تعداد رای: 38

اولین نفری باشید که نظرتون رو ثبت میکنید

4 پاسخ

  1. با سلام و تشکر
    وقتی شیر را در منزل برا ی مدت نیم ساعت و یا کمی بیشتر
    حرارت میدهیم ، در این روش شیر پاستور میشود یا استریل؟

    1. سلام. پاستور میشود. استریلیزاسیون یعنی به شیر حرارت 130 تا 140 درجه به مدت 3 تا 4 ثانیه داده بشه که در روش خانگی امکان پذیر نیست.

  2. سلام خسته نباشید یه سوال داشتم دستگاه های صنعتی مثلاً دستگاه برش کالباس و یا دستگاه های اینچنینی که نمیشه از شستن استفاده کرد و یا دخل اتوکلاو های نمی‌روند
    چطور میشه استریل کرد
    کلا چه روش هایی برای استریل کردن دستگاه های برقی هست بجز اتوکلاو
    ممنون میشم راهنمایی کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

علم فود در شبکه های اجتماعی

  • مطالب تخصصی در حوزه صنایع غذایی
  • آموزش های کاربردی و عملی آزمایشـات
  • بررسی چالش خـطوط تولید مواد غذایی
  • آموزش کنکـــــور ارشد صنــــــایع غذایی