راهنمای انتخاب رشته ارشد صنایع غذایی

باتوجه به اینکه امروزه استفاده از محصولات صنعتی و اهمیت کیفیت و تنوع محصولات غذایی مورد توجه مردم است، رشته صنایع غذایی نسبت به گذشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است. خود من که درحال حاضر این مقاله را می‌نویسم، درحال تحصیل در یکی از گرایش های ارشد مهندسی صنایع غذایی در دانشگاه تهران هستم.

در پست قبلی علم فود در مورد رشته صنایع غذایی و بازار کار در صنایع غذایی  صحبت کردم. در این پست از سایت علم فود گرایش های ارشد مهندسی صنایع غذایی را با توجه به برنامه ای که توسط وزارت علوم ارائه شده است، بررسی می کنم. همچنین در ادامه در پاسخ به این سوال که کدام گرایش صنایع غذایی بهتر است؟ تک تک دروس تخصصی هر یک از گرایش های کارشناسی ارشد مهندسی صنایع غذایی را بررسی می کنم تا شاید بتوانم در انتخاب شما در بهترین گرایش ارشد صنایع غذایی کمک کنم.

گرایش های ارشد مهندسی صنایع غذایی

صنایع غذایی نیز همانند بسیاری از صنایع دیگر ، باید قادر باشد تا مسیر بسیار پیچیده و سختی را برای پاسخگویی تنوع طلبی مصرف کنندگان و همچنین رقابت در بازار دینامیک صنعتی و صادرات را طی نماید در جهان امروز استفاده از مجموعه آخرین دانشها و یافته های بشری و بهینه سازی آنها افزایش راندمان و بهره وری را در این صنعت به ارمغان آورده است این روش ها باعث گردیده تا فرایند های صنایع غذایی ویژگی های مهمی داشته باشد که مهمترین این ویژگی ها عبارتند از:

  • بهبود کیفیت
  • تضمین کیفیت
  • بالا بردن ظرفیت تولید
  • کاهش مصرف انرژی
  • کاهش ضایعات
  • افزایش راندمان و بهره وری
  • نوآوری و خلاقیت
  • ارتقاء ایمنی غذایی کشور
  • ارزش دهی اقتصادی به محصولات جانبی و ضایعات بخش کشاورزی

رشته علوم و مهندسی صنایع غذایی در مقطع کارشناسی ارشد شامل 4 گرایش است:

  • گرایش صنایع غذایی
  • گرایش شیمی مواد غذایی
  • گرایش فناوری مواد غذایی
  • گرایش زیست فناوری مواد غذایی

تعریف و هدف رشته مهندسی صنایع غذایی

مجموعه علوم و فنونی که به منظور نگهداری، تبدیل و کیفیت فیزیکی محصولات غذایی با منشاء گیاهی، دام و دریایی به کار گرفته می‌شود علوم و مهندسی صنایع غذایی اطلاق می گردد.

هدف از ارائه برنامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشته علوم ومهندسی صنایع غذایی تربیت نیروی انسانی متخصص مورد نیاز کشور برای اداره و توسعه واحدهای صنایع غذایی و نظارت بر مراکز کنترل مواد غذایی با توجه به اولویت های مورد نظر میباشد.

ضرورت و اهمیت رشته مهندسی صنایع غذایی

امنیت غذایی جز مهمترین اهرمهای استراتژی ملی برای استقلال و خودکفایی کشور می باشد. استفاده بهینه از مواد غذایی و کاهش ضایعات آنها و مدیریت صحیح بر منابع آن و نیز استفاده از علوم و فنون روز به منظور است نگهداری مواد غذایی نیازمند نیروی متخصص می باشد.

نقش و توانایی فارغ التحصیلان رشته صنایع غذایی

فارغ التحصیلان گرایش های ارشد صنایع غذایی می توانند در موارد زیر نقش و توانایی خود را ایفا نمایند:

  • مدیر واحدهای صنعتی مواد غذایی
  • مسئول فنی واحدهای صنایع غذایی
  • مدیرکنترل کیفیت واحدهای صنایع غذایی
  • کارشناس ارشد متخصص در امر طراحی واحدهای صنعتی و نیمه صنعتی مواد غذایی
  • کارشناس ارشد متخصص در امر برنامه ریزی و طراحی سیستم های توسعه صنایع غذایی
  • کارشناس ارشد موسسات دولتی استاندارد و نظارت بر مواد غذایی

گرایش های ارشد صنایع غذایی

پیشهاد من به شما برای راهنمای انتخاب رشته ارشد صنایع غذایی:

اگر شما رتبه خوبی کسب کردید و در انتخاب بین 4 گرایش ارشد مردد هستید، ابتدا لازم است که بدانید هر گرایش ارشد به کدام دروس می پردازد تا با توجه به واحدهای درسی ارائه شده در هر گرایش، علاقه خود را پیدا کنید.

  1. اگر شما به مباحث مهندسی و نرم افزاری علاقه مند هستید مانند بررسی دستگاه های صنایع غذایی، اصول مهندسی صنایع غذایی، بررسی مباحث انتقال جرم و انتقال حرارت، بررسی مباحث مهندسی و حل مسائل با نرم افزارهایی مثل انسیس فلوئنت و متلب، به شما پیشنهاد میکنم که گرایش ارشد صنایع غذایی را انتخاب کنید.
  2.  چنانچه شما به مباحث میکروبی، آنزیمی و به طور کلی هر آنچه در حوزه بیوتکنولوژی میباشد، علاقه مند هستید، میتوانید این گرایش را انتخاب کنید.
  3. گرایش شیمی هم به طور کاملا تخصصی به 3 دسته از مهترین ترکیبات غذایی یعنی چربی، پروتئین و لیپید میپردازد. پس اگر به مباحث شیمی مواد غذایی علاقه مند هستید پیشنهاد ما به شما گرایش شیمی مواد غذایی است.
  4. گرایش فناوری هم به فناوری های نوین در حوزه صنایع غذایی، فرایندهای غیرحرارتی و بحث فراوری ضایعات می پردازد که جزء دروس تخصصی این گرایش هست و شما می توانید واحدهای فناوری پیشرفته مانند فناوری پیشرفته صنعت روغن، فناوری پیشرفته صنعت غلات به عنوان دروس اختیاری این گرایش بگذرانید.
این مقاله رو از دست نده:  برای ارشد صنایع غذایی چی بخونم؟از زبان رتبه 2 کنکور

بعضی دروس در بین گرایش های ارشد صنایع غذایی مشترک است و شما در هر کدام از این گرایش ها که باشید باید آنها را بگذرانید. همچنین هر گرایش، دروس تخصصی مربوط به خود را دارد که در واقع همین دروس تخصصی، گرایش ها را از هم متمایز می نماید. در ادامه به طور کامل به دروس مشترک و اختصاصی هر گرایش می پردازیم. با علم فود همراه باشید.

واحدهای درسی گرایش های ارشد مهندسی صنایع غذایی

در اینجا باید گفت به طورکلی تعداد واحدهای درسی دوره کارشناسی ارشد علوم و مهندسی صنایع غذایی در هرکدام از شاخه ها 32 واحد و به شرح زیر است:

[table id=14 /]

دروس تخصصی مشترک بین همه گرایش های ارشد مهندسی صنایع غذایی :

[table id=15 /]

گرایش مهندسی صنایع غذایی

دروس الزامی و تخصصی گرایش مهندسی صنایع غذایی :

[table id=16 /]

گرایش شیمی مواد غذایی

دروس الزامی و تخصصی گرایش شیمی مواد غذایی

[table id=17 /]

گرایش فناوری مواد غذایی

دروس الزامی و تخصصی گرایش فناوری مواد غذایی :

[table id=18 /]

گرایش زیست فناوری مواد غذایی

دروس الزامی و تخصصی گرایش زیست فناوری مواد غذایی :

[table id=19 /]

کدام گرایش صنایع غذایی بهتراست؟(بهترین گرایش صنایع غذایی)

برای اینکه متوجه شویم کدام گرایش کارشناسی ارشد صنایع غذایی بهتر است؟ در واقع برای انتخاب بهترین گرایش صنایع غذایی باید یک سری از فاکتورها را در نظر بگیریم:

  • علاقه
  • آینده شغلی

اما برای اینکه متوجه شوید بهترین گرایش برای شما کدام است، تک تک دورسی که در هر کدام از گرایش های ارشد صنایع غذایی وجود دارد را بررسی می کنیم تا بتوانید راحت تر گرایش مورد علاقه خود را انتخاب کنید:

دروس گرایش مهندسی صنایع غذایی

یکی از گرایش های ارشد صنایع غذایی، مهندسی صنایع غذایی است.

پدیده های انتقال در صنایع غذایی

در این  درس از گرایش مهندسی صنایع غذایی موارد زیر را می خوانید:

  • مبانی انتقال حرارت و جرم، شباهت ها و تفاوت های انتقال حرارت و انتقال جرم
  •  انتقال حرارت و مثال های فرایند های حرارتی متداول در صنایع غذایی
  • انتقال جرم و حرارت در واحدهای عملیاتی صنایع غذایی
  • خشک کردن
  •  استریلیزاسیون و پاستوریزاسیون
  •  مایکروویو
  • فرایندهای جداسازی و استخراج
  • انتقال حرارت های پایا و ناپایا
  • انتقال حرارت جابه جایی و مثال های مربوطه در صنایع غذایی
  • انتقال جرم و بررسی شرایط مرزی در حالت های مختلف
  • انتقال مومنتوم
  • انتقال جرم به روش جابه جایی و اعداد بدون بعد در آن
این مقاله رو از دست نده:  آیا روغن پالم در لبنیات استفاده میشود؟

عملیات واحد پیشرفته

در این درس از گرایش مهندسی صنایع غذایی، موارد زیر را می خوانید:

  • عملیات فرآوری مواد غذایی در دمای محیط مانند آماده سازی مواد اولیه ، کاهش اندازه و اختلاط
  • عملیات فرآوری حرارتی مواد غذایی و محاسبات مربوطه مانند بلاچینگ، پاستوریزاسیون و سرخ کردن
  • عملیات فرآوری برودتی مواد غذایی مانند سردکردن انجماد و خشک کردن انجمادی
  • عملیات تحت فشار و تحت خلا مواد غذایی مانند فراوری در فشار بالا ، انجماد در فشار بالا و تکنولوژی تحت خلا
  • عملیات مربوط پرتو امواج مانند پرتودهی ، مایکروویو، مادون قرمز ، پالس های نوری و امواج رادیویی
  • عملیات پس از فرآوری مانند پوشش دهی و بسته بندی

کاربرد نرم افزارهای محاسباتی در صنایع غذایی

  • آشنایی با نرم افزارهای محاسباتی مانند معرفی نرم افزارهای تجاری و متن باز
  • اصول پایه نرم افزارهای محاسباتی و برنامه نویسی در نرم افزارهای محاسباتی
  • استفاده از روشهای عددی برای محاسبات
  • سازی فرایندهای معمول در صنایع غذایی مانند انتقال حرارت و انتقال جرم
  • کنترل فرایند به کمک نرم افزار

گرایش صنایع غذایی

دروس گرایش شیمی مواد غذایی

یکی دیگر از گرایش های ارشد صنایع غذایی، گرایش شیمی مواد غذایی است.

شیمی پروتئین ها

یکی از دروس گرایش شیمی مواد غذایی است که در آن موارد زیر را می خوانید:

  • ویژگی های فیزیکی و شیمیایی اسیدهای آمینه
  •  ساختمان پروتئین
  • دناتوراسیون
  • ویزگیهای پروتئین عملکردی پروتئین مانند انحلال، ویسکوزیته و ژل شدن
  • برهمکنش های پروتئین _ پروتئین، پروتئین _ چربی و پروتئین _ پلی ساکارید
  • روابط ساختمان و عملکرد پروتئین های مواد غذایی مانند کازئین، عضله، سویا و تخم مرغ
  • اصلاح شیمیایی آنزیمی پروتئین ها اثر فرایند پروتئین ها

شیمی کربوهیدرات ها

یکی دیگر از دروس گرایش شیمی مواد غذایی، شیمی کربوهیدرات ها است که در آن موارد زیر را بررسی می کنید:

  • مقدمه‌ای بر مونو و الیگوساکاریدها و مشتقات آن ها
  • ویزگی های فیزیکو و شیمیایی و عملکردی مونو و الیگو ساکاریدها
  • واکنش های  قهوه ای شدن
  • روشهای تجزیه‌ای
  • فیبرها
  • اثر فرایند بر کربوهیدرات ها
  • صمغ و هیدروکلوئیدها

شیمی لیپیدها

یکی دیگر از دروس گرایش شیمی مواد غذایی، شیمی لیپیدها است که در آن موارد زیر را بررسی می کنید:

  • نامگذاری ترکیبات لیپیدی
  • طبقه بندی لیپیدها
  • هیدرولیز لیپیدها
  • اکسایش رادیکالی آزاد
  • روش‌های اندازه‌گیری
  • اکسایش لیپیدی ‏
  •  شیمی سرخ‌کردن
  • اثر تابش بر روغن ها و چربی‌های خوراکی

دروس گرایش فناوری مواد غذایی

گرایش فناوری مواد غذایی یکی دیگر از گرایش های ارشد صنایع غذایی است.

فرآوری محصولات جانبی و ضایعات مواد غذایی

در این درس از گرایش فناوری مواد غذایی موارد زیر را بررسی می کنید:

  • تصفیه پساب و ضایعات مانند تصفیه پساب و ضایعات صنایع لبنی، تصفیه پساب و ضایعات فراورده های غله ای، صنایع نوشیدنی، پرورده های شیلات، میوه جات و سبزیجات، صنایع روغن
  • تولید فراورده های با ارزش افزوده بالا از پساب و ضایعات
  • بازیافت و تولید ترکیبات رنگی
  • بازیافت تولید پروتئین
  • بازیافت فیبرهای رژیمی
  • بازیافت طعم دهنده ها
  • بازیافت آنتی اکسیدان ها
  • تولید محیط کشت های میکروبی
این مقاله رو از دست نده:  رشته صنایع غذایی چیست؟

فرایندهای غیرحرارتی مواد غذایی

در این درس از گرایش فناوری مواد غذایی موارد زیر را بررسی می کنید:

صنایع غذایی پیشرفته

در این درس از گرایش فناوری مواد غذایی موارد زیر را بررسی می کنید:

  • نقش آب در فرآوری مواد غذایی
  •  نقش آنزیم ها در صنایع
  •  عملیات آماده سازی مواد خام در صنایع غذایی مانند جداسازی بر اساس اندازه و درجه بندی و پوست گیری هموژنیزه کردن
  •  استفاده از حرارت در نگهداری مواد غذایی خواننده بلانچینگ، پاستوریزاسیون و استریلیزاسیون
  • محاسبات حرارتی در هر عملیات
  • خشکاندن مواد غذایی
  • اتمسفر و انبارهای مناسب نگهداری مواد غذایی
  • فرایند های نوین صنایع غذایی مانند مایکروویو، فشار بالا و  میدان های الکتریک پالسی

دروس گرایش زیست فناوری مواد غذایی

از دیگر گرایش های ارشد صنایع غذایی، گرایش زیست فناوری مواد غذایی است.

سینتیک ها و راکتورهای بیوشیمیایی

در این درس از گرایش زیست فناوری مواد غذایی موارد زیر را می خوانید:

  • بررسی سینتیک میکروبی رشد میکروبی و قوانین سینتیک
  • محاسبه راکتورهای batch، fed batch و مداوم
  • هوادهی راکتورهای میکروبی
  • آنزیم شناسی و بیو کاتالیز
  • راکتورهای آنزیماتیک
  • راهبر ها یا آنزیم ها و سلولهای تثبیت شده شامل محاسبه راکتورهای و آنزیم ها و سلول های ثابت شده

گرایش زیست فناوری صنایع غذایی

زیست فناوری مواد غذایی

در این درس از گرایش زیست فناوری مواد غذایی موارد زیر را می خوانید:

  • کلیات از بیولوژی سلولی و مولکولی مانند ساختار اصول بیوشیمیایی دانلود ماکرومولکول های بیولوژیکی فرآیندهای همانندسازی در مولکول های بیولوژیکی نسخه برداری و پردازش DNA
  • تعریف زیست فناوری
  • هیبریداسیون
  • PCR و کاربرد آن
  • تنوع ژنتیکی در میکروارگانیسم ها
  • ترانسفورماسیون
  • ارائه چند مثال از کاربردهای مهندسی ژنتیک در صنایع غذایی

با توجه به اینکه در بالا دروس تخصصی هر کدام از گرایش های ارشد صنایع غذایی را گفتیم، می توانید خیلی بهتر و راحت تر بر حسب علاقه خودتان گرایش موردنظرتان را انتخاب کنید.

بازارکار کدام گرایش ارشد صنایع غذایی بهتر است؟

سوال دیگر که گاهی دوستان از من می پرسند این است که بازارکار کدام گرایش ارشد صنایع غذایی بهتر است؟ در پاسخ به این سوال باید بگویم با توجه به مهارتی که شما در گرایش خودتان می آموزید میتوانید بازار کار مرتبط به گرایش خود را پیدا کنید. برای مثال اگر شما گرایش ارشد مهندسی صنایع غذایی هستید احتمالا بتوانید در حوزه تجهیز کردن کارخانه ها و دستگاه های مود نیاز کار آنها فعالیت کنید. برای مثال براساس ماده تولیدی در کارخانه تشخیص دهید چه نوع پمپی مناسب است یا بتوانید یک پمپ را در قالب یک نرم افزار طراحی کنید.

یا در گرایش شیمی مواد غذایی زمانی که با ترکیبات اصلی مواد غذایی به طور کامل آشنا شوید بهتر بتوانید برای تهیه یک فرمولاسیون مناسب تصمیم بگیرید و در این مورد در بخش تحقیق و توسعه کارخانه و یا در بخش پژوهشی مشغول به کار شوید.

البته باید این نکته را ذکر کنم که برای رسیدن به تمام اینها باید در کنار درس های دانشگاه، مطالعات بیشتری داشته باشید تا مهارت‌های خودتان را برای ورود به بازار کار افزایش دهید.

چنانچه نیاز به راهنمایی و کسب اطلاعات بیشتر داشتید می توانید از طریق ایمیل زیر با من در ارتباط باشید:

[email protected]

علم فود

علم فود در شبکه های اجتماعی

فهرست مطالب

سایر مقالات علم فود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *