ناتامایسین در صنایع غذایی(کاربرد+تولید+مزایا)

کاربرد ناتامایسین در صنایع غذایی چیست؟ نحوه تولید ناتامایسین در صنایع غذایی به چه صورت است؟ استفاده از ناتایماسین در لبنیات به چه صورت است؟ استفاده از نگهدارنده ها برای افزایش طول عمر مواد غذایی از گذشته در صنایع غذایی کاربرد داشته است. ناتامایسین نوعی نگهدارنده و ماده ضدمیکروبی طبیعی است که بر طیف وسیعی از میکروارگانیسم ها در مواد غذایی اثر بازدارندگی دارد. در این مقاله از علم فود قصد داریم در مورد کاربرد ناتامایسین در صنایع غذایی صحبت کنیم. با ما همراه باشید😊.

 

 

ناتامایسین چیست؟

ناتامایسین نوعی آنتی بیوتیک است که به عنوان پیماریسین، تنسین و میپروزین نیز شناخته میشود. ناتامایسین آنتی بیوتیکی است که استفاده از آن به عنوان نگهدارنده در مواد غذایی مجاز می باشد. این ترکیب از باکتری استرپتومایسس ناتالنسیس از طریق تخمیر در محیط کشت مایع بدست می آید.

این نگهدارنده بر روی کپک ها و مخمرها کاملا اثر بازدارندگی دارد ولی بر روی باکتری ها موثر نیست. به طورکلی در قیاس با هرگونه قارچ کش مجاز در صنایع غذایی بیشترین دامنه فعالیت را در برابر قارچ ها و مخمرها دارد. از انجایی هم که ناتامایسین تاثیر بازدارندگی روی باکتری ها ندارد، برای استفاده در محصولاتی که مستلزم فرآیند رسیدگی طبیعی هستند، بسیار مفید می باشد و در این زمینه ناتامایسین در صنایع غذایی کاربرد دارد. از نظر ساختاری ناتامایسین یک پلی پپتید با 34 اسیدآمینه است.

 

 

تولید ناتامایسین در صنایع غذایی

ناتامایسین در صنایع غذایی با استفاده از یک فرایند تخمیری هوازی به روش غوطه وری و با استفاده از میکروارگانیسم استرپتومایسس ناتالسیس و گونه های مشابه آن بدست می آید.:

  • فرآیند تخمیر در طی چند روز متوالی صورت می گیرد و این ترکیب در نهایت به صورت محلول از میسیلیوم کپک جدا میشود.
  • سپس محلول حاصل خالص سازی شده و به صورت کریستال ته نشین میشود.

ناتامایسین به دست آمده از این روش رنگ سفید یا کرم دارد و دارای بو ومزه خاصی نیست و به شکل کریستال پودری به فروش میرسد و در این حالت از پایداری خوبی برخوردار است.

 

کاربرد ناتامایسین در صنایع غذایی

 

 

کاربرد ناتامایسین در صنایع غذایی

ناتامایسین در مواد غذایی کاربردهای زیادی دارد که میتوان به استفاده از ناتامایسین در لبنیات، ناتامایسین در پنیر، ماست، سوسیس و آبمیوه ها اشاره کرد. در بعضی از کشورها، بسته به تأییدیه های نظارتی، ناتامایسین در سایر محصولات مانند نان، کیک، نوشیدنی نیز استفاده می شود.

 

 

ویژگی های مثبت ناتامایسین

افزایش طول عمر محصولات لبنی

به عنوان مثال استفاده از ناتامایسین در ماست، ماندگاری را از دو هفته به بیش از 35 روز افزایش داده است. با بیش از 1.5 میلیون انواع مختلف کپک و مخمر، فساد مواد غذایی همچنان یک عامل خطرناک در طول تولید،انبارداری، حمل و نقل، در سوپرمارکت و خانه مصرف کننده است. ناتامایسین یک مهار کننده طبیعی کپک با محافظت از طیف گسترده ای از محصولات و در نتیجه افزایش ماندگاری به کاهش ضایعات غذا کمک می کند.

این مقاله رو از دست نده:  آفلاتوکسین در شیر پاستوریزه+راه های از بين بردن آن

 

عدم ایجاد در تغییر مواد غذایی

برخلاف بسیاری از نگهدارنده های دیگر، استفاده از ماده نگهدارنده بر پایه ناتامایسین در مواد غذایی تغییری در طعم، رنگ و بو ایجاد نمی کند. این امر آن را به عنوان نگهدارنده مواد غذایی در طیف وسیعی از محصولات مناسب می کند.

 

کارآمدی و پایداری

ناتامایسین در مواد غذایی در یک رنج وسیعی از pH پایدار باقی می ماند. از آنجایی که pH بیشتر مواد غذایی در رنج 4 تا 7 است باعث شده است تا ناتامایسن یک نگهدارنده مناسب باشد. به منظور جلوگیری از فساد مواد غذایی، 3 تا 20 ppm از ناتامایسین استفاده میشود. به عبارت دیگر میتوان گفت در یک کیلوگرم از محصول نهایی، 3 تا 20 میلی گرم ناتامایسین در صنایع غذایی استفاده میشود.

 

نگهدارنده مجاز در سرتاسر جهان

ناتامایسین به عنوان یک نگهدارنده مواد غذایی مناسب برای مصرف انسان توسط سازمان ایمنی اروپا (EFSA) ، سازمان بهداشت جهانی (WHO) و سازمان غذا و دارو (FDA) مورد آزمایش و تأیید قرار گرفته است.

 

ناتامایسین درمقابل سوربات و بنزوات

حلالیت پایین ناتامایسین یک مزیت برای درمان سطحی مواد غذایی است زیرا در سطح مواد غذایی باقی می ماند که در آن بیشتر کپک ها و مخمرها رشد می کنند بنابراین از رشد آنها جلوگیری می کند. در مقابل، مواد نگهدارنده مصنوعی، سوربات پتاسیم و بنزوات سدیم محلول در آب هستند و می توانند به مواد غذایی نفوذ کنند، بنابراین غلظت آن درسطح ماده غذایی پایین می رود و بنابراین کپک رشد می کند.

 

برچسب گذاری ناتامایسین به عنوان ضدکپک طبیعی

چگونگی برچسب گذاری ناتامایسین بستگی به قانونگذاری در هر کشوری دارد. در اتحادیه اروپا می توان آن را با عنوان E235 یا natamycin نشان داد. در ایالات متحده به عنوان ناتامایسین برچسب گذاری می شود. غالباً، ناتامایسین روی بسته بندی محصولات غذایی به عنوان یک بازدارنده طبیعی ضد کپک و برای ادعای “فاقد مواد مصنوعی” مناسب است.

 

 

استفاده از ناتامایسین در لبنیات

ناتامایسین در پنیر

ناتامایسین در پنیر به عنوان یک افزودنی غذایی برای حفظ پنیر از رشد کپک و مخمر استفاده میشود. ناتامایسین ممکن است بر روی پنیر اسپری شود یا اینکه پنیر در محلول آن غوطه ور میشود. استفاده از ناتامایسین در پنیرهای پوشش داده شده تا اندازهای متفاوت است، در این موارد ناتامایسین به پوشش اضافه می شود و همزمان با رسیدن پنیر در طی ماه‌ها و حتی گاهی اوقات سال‌ها باید به پوشش اضافه شود تا فعال باقی بماند.

استفاده از ناتامایسین روی سطح پنیر به تولیدکنندگان این اجازه را میدهد که پنیری بدون بد طعمی یا تغییر رنگ تولید کنند و از رشد کپک و مخمرها که در طی رسیدن و نگهداری پنیر رخ میدهد جلوگیری میکند. از طرف دیگر رشد مایکوتوکسین‌ها را کاهش داده و عمر نگهداری پنیر را افزایش میدهد. در طی رسیدگی و نگهداری محصولات پنیر ناتامایسین تجزیه میشود (لاک و جاگر ، 1997).

این مقاله رو از دست نده:  بسته بندی ضد میکروبی(تعریف+انواع+عوامل)

محصولات پنیر تا زمانی که توسط مصرف کننده خریداری و نگهداری شود، در خرده فروشی های لبنی در معرض نور فلوئورسنت با شدت بالا قرار می گیرند. نور فرابنفش منتشر شده از لامپهای فلوئورسنت از طریق بخش هایی از بسته بندی پلیمری که نیمه شفاف هستند روی پنیر تأثیر می گذارند. مقدار بحرانی ناتامایسین وارد شده به محصولات پنیر در زمان خرید توسط مصرف کننده، کم می شود.

در مطالعه ای که توسط رویگ و وندن برگ (1985) صورت گرفت اثبات شد که ناتامایسین در پنیر نسبت به سورباتها برای کنترل رشد کپکها خیلی موثرتر است. آنها گزارش کردند که سوربات ها بر خلاف ناتامایسین در پنیر باعث اثرات نامطلوبی در سطح و قسمتهای داخلی پنیر میشود. ارزیابی حسی نیز نشاند داد که سوربات‌ها باعث کاهش کیفیت پنیر خصوصا در لایه سطحی پنیر میشود.

استفاده از ناتامایسین در لبنیات

 

ناتامایسن در ماست

یکی از کاربردهای ناتامایسین در صنایع غذایی، استفاده از آن در ماست است. مخمرها در ماست بسیار رایج بوده و گاهی اوقات باعث فساد میشوند. ماست هایی که حاوی میوه هستند نیز میتوانند با قارچ هایی که با میوه به آن منتقل شده اند، فاسد شوند. ناتامایسین اثر کشندگی زیادی در مقابل میکروب‌های حساس دارد و به ویژه روی قارچ هایی که ممکن است مایکوتوکسین تولید کنند مؤثر است. از طرفی اثر ضد میکروبی بالایی علیه مخمرها و کپک‌ها دارد از این رو استفاده از ناتامایسین در ماست میتواند از رشد مخمرها و کپکها جلوگیری کند.

ایمانم و همکاران (2008) اثر ناتامایسین را روی حفظ کیفیت و خصوصیات ارگانولپتیکی ماست بررسی کردند. در مطالعه صورت گرفته تغییراتی که در خصوصیات ارگانولپتیکی ماست حاوی ناتامایسین در مدت زمان نگهداری صورت گرفت بررسی شد. نمونه هایی که با ناتامایسین تیمار شده بودند درجه‌ی قابل قبولی از خصوصیات ارگانولپتیکی را نشان دادند و هیچ نشانی از رشد کپک و مخمر تا پایان زمان نگهداری در آنها مشاهده نشد. از طرف دیگر در نمونه های شاهد کپک و مخمرها رشد کردند. در نهایت نتیجه اینکه ناتامایسن در ماست یک نگهدارنده ضد قارچ موثر است که باعث افزایش زمان نگهداری ماست میشود بدون اینکه تغییری در ویژگیهای معمول آن به وجود آید.

 

 

محصولات گوشتی

 یکی از کاربردهای ناتامایسین در صنایع غذایی استفاده از انها در محصولات گوشتی است. ناتامایسین اغلب در اروپا برای عمل آوری سطح سوسیس‌های تخمیری خشک و یا عمل آوری سطح ژامبون‌های پخته شده استفاده میشود. برای دستیابی به انتشار یکنواخت ناتامایسین در سطح سوسیس می توان پوشش سوسیس های خشک را به مدت 2 ساعت در سوسپانسیون ppm 1000 ناتامایسین قرار داد.

این مقاله رو از دست نده:  پروبیوتیک ها چگونه زندگی ما را تغییر می دهند؟

قوانین اتحادیه اروپا برای گوشت مشابه قوانین برای استفاده از ناتامایسین در پنیر هستند. حداکثر مقدار مجاز ناتامایسین برای سوسیس های فرآوری شده خشک 1 میلی گرم در هر دسی متر مربع از سطح است و نباید تا بیشتر از 5 میلیمتر از عمق نفوذ کند.

 

کاربرد ناتامایسین در گوشت

 

میوه ها

  از دیگر کاربردهای ناتامایسین در صنایع غذایی استفاده از آنها برای میوه ها و آبمیوه ها است. تحقیقات بسیاری نشان داده است که ناتامایسین یک نگهدارنده موثر در آبمیوه های پاستوریزه و غیر پاستوریزه میباشد و از رشد کپکها و مخمرها جلوگیری میکند. آب پرتقال تازه بعد از یک هفته نگهداری توسط آلودگی های طبیعی فاسد می شود، اما در حضور 1.25، 2.5، 5، 10 یا 20 ppm ناتامایسین، به مدت 8 هفته هیچ نوع فسادی در آنها دیده نمی شود (شیرک و کلرک، 1963).

نشان داده شده است که ناتامایسین در آب پرتقالی که در تاریکی و دمای یخچالی نگهداری می شود، پایدار است (شیرک و همکاران، 1962). توت فرنگی ها و تمشک هایی که مدتی قبل از برداشت توسط محلول ppm50 ناتامایسین اسپری شدند، در معرض فساد کمتری قرار می گیرند. روش مؤثر دیگر، غوطه ور کردن آنها در10 تا 100 ppm محلول ناتامایسین بعد از برداشت، که ماندگاری آنها را به مدت چندین روز افزایش می دهد (استارک، 2000).

 

 

آیا ناتامایسن در مواد غذایی عوارض جانبی دارد؟

معمول است که گاهی اوقات مصرف کنندگان نگران سلامت هستند که آیا ناتامایسین برای سلامتی ما مضر است و عوارض جانبی احتمالی آن چیست. این ماده به طور کلی ایمن در نظر گرفته می شود اما در صورت استفاده در داروسازی ممکن است عوارضی مانند بثورات پوستی، کهیر، خارش، قرمزی، تورم، تاول و برخی علائم آلرژیداشته باشد. به هرحال مصرف بیش از اندازه این نگهدارنده میتواند خطراتی در سلامت مصرف کننده داشته باشد در نتیجه کنترل مصرف آن در مواد غذایی مهم است.

 

 

نتیجه گیری:

ناتامایسین یک ضدکپک طبیعی است که در بسیاری از مواد غذایی مانند پنیر، ماست، سوسیس وکالباس و آبمیوه ها استفاده میشود و در حد مجاز آن، نگهدارنده مناسبی در محصولات غذایی است و خطری برای سلامت مصرف کنندگان ندارد و از این جهت امروزه ناتامایسین در صنایع غذایی کاربرد دارد.

 

دوست عزیز علم فودی، شما میتونید علم فود رو در اینستاگرام نیز دنبال کنید😊.

آدرس پیج اینستاگرام علم فود : [email protected]

منابع:

مروری بر ناتامایسین و کاربرد آن در صنایع غذایی

مروری برکاربردهای ناتامایسین در صنعت غذا

What Is Natamycin (E235) In Food? Uses, Safety, Side Effects

Natamycin

 

علم فود

علم فود در شبکه های اجتماعی

فهرست مطالب

سایر مقالات علم فود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *