بسته بندی فعال

بسته بندی مواد غذایی یکی از راه‌های نگهداری آنها میباشد. با بسته بندی میتوان طول عمر مواد غذایی را افزایش داد. امروزه در صنعت غذا از روش‌های نوین برای بسته بندی مواد غذایی استفاده میشود. بسته بندی فعال مواد غذایی یکی از انواع بسته بندی هایی می باشد که خود به چندین دسته تقسیم  می‌شود. در پست‌های قبلی علم فود در مورد بسته بندی هوشمند و بسته بندی ضدمیکروبی که یکی از انواع بسته بندی فعال می باشد صحبت کردیم. در این پست قصد داریم در مورد بسته بندی فعال مواد غذایی و انواع آن صحبت کنیم.

بسته بندی فعال چیست؟

بسته بندی فعال یکی از مفاهیم نوین در بسته بندی مواد غذایی است که در پاسخ به تغییرات مداوم در نیازهای مصرف کنندگان به بازار فروش عرضه شده است. بسته بندی فعال شرایط جو بسته را به گونه ای تغییر میدهد که موجب افزایش عمر نگهداری مواد غذایی می گردد. این نوع بسته در انواع مختلفی که دارای افزودنی‌هایی به منظور حفظ تازگی محصول است که می‌توانند کاربردهای متعددی داشته و در مقایسه با بسته بندی قدیمی در نگهداری ماده غذایی موثر است. بسته بندی فعال در مورد انواع گوناگون مواد غذایی مثل نان، کیک، شیرینی، پیتزا، خمیر تازه، پنیر، گوشت و فراورده‌های ان و میوه‌جات مورد استفاده قرار گرفته است.

انواع بسته بندی فعال

بسته‌بندی ضدمیکروب

فرآوری نامناسب و الودگی میکروبی، ماندگار ماده غذایی را کاهش میدهد. یه همین دلیل پژوهش‌های گسترده ای در زمینه ساخت بسته بندی‌ فعال و دارای عوامل ضدمیکروب صورت گرفته است. روشهای نگهداری مواد غذایی، شامل فرآوری گرمایی، اتجماد، پرتودهی  و استفاده از مواد ضدمیکروبی یا نمک ها هستند که در رابطه با فراورده هایی مثل گوشت تازه و فرآورده های آماده نمیتوان استفاده کرد. از عوامل ضد میکروب در تهیه ماده بسته بندی برای جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها استفاده میشود. انواع ترکیبات ضدمیکروبی شامل الکل، باکتریوسین‌ها، عوامل چنگالی کننده، آنزیم‌ها، اسیدهای آلی هستند.

این مقاله رو از دست نده:  28 اصل مهم gmp در صنایع غذایی

 

روش‌های گنجاندن ماده ضدمیکروب در بسته‌بندی

  1. وارد کردن ماده ضدمیکروب در فیلم از راه افزودن آن به دستگاه اکسترودر، هنگامی که فیلم کواکسترود شده، تولید میشود.
  2. روش جایگزین فرآوری اکستروژن که عبارتست از کاربرد افزودنی ضدمیکروب در محیط به صورت کنترل شده به گونه ای که به‌طورکامل مورد استفاده قرار گیرد. برای نمونه، میتوان آن را در لایه ای که در تماس با ماده غذایی است، در بسته بندی چندلایه قرار داد.

استفاده از سنسورها

سنسورهای اکسیژن برمبنای فلورسان

سنسورهای اکسیژن بر مبنای فلورسان، از پیشرفته ترین و مطمئن ترین، سیستم‌ها برای اندازه گیری گازهای موجود داخل بسته بندی به ویژه در فرآورده های گوشتی برای اولین بار استفاده شد. استفاده از رنگهای لومینسانس غیرفعال شده توسط اکسیژن را به عنوان نشانگر غیرتخریبی به منظور استفاده در بسته بسته های مواد غذایی پیشنهاد نمودند. درحال حاضر دو سيستم بيوسنسور در سطح تجاري دردسترس مي باشند. TMGuared Toxin كه توسط شركت Alert Toxin عرضه شده است و نوعي سيستم شناسايي چشمي است كه درآن پادتن هايي را در يك بسته پلاستيكي با پايه پلي اتيلن وارد كرده اند. اين سنسور از توانايي تشخيص گونه هاي سالمونلا ،كامپيلو باكتر و ای‌کولای برخوردار است.

سنسورهای طبیعی

روش‌های دیگری برای نشان دادن تازگی برمبنای استفاده از سنسورهای طبیعی طراحی و توسعه یافته اند. سنسورهای طبیعی وسایل آنالیتیکی کم حجمی هستند که شناسایی، ثبت و انتقال اطلاعات مربوط به واکنش‌های بیولوژیکی را برعهده داشته و از یک گیرنده طبیعی اختصاصی برای ماده تجزیه شونده هدف و مبدلی برای تبدیل پیام‌های بیولوژیکی به واکنش‌های الکتریکی قابل اندازه گیری تشکیل می گردد. گیرنده های طبیعی موادی مانند آنزیمها، میکروبها، هورمونها و اسیدهای نوکلئیک است.

این مقاله رو از دست نده:  بهترین بسته بندی شیر کدام است؟

سنسورهای گازی

سنسورهای گازی به وجود جزء گازی به واسطه تغییر عوامل فیزیکی سنسور واکنش نشان داد و از طریق یک وسیله خارجی کنترل میشود.

نشانگرهای تازگی

معرف یا نشانگر تازگی، اطلاعات مستقیمی از کیفیت ماده غذایی فراهم میکند که از رشد میکروبی یا تغییرات شیمیایی در فرآورده غذایی است. وضعیت میکروبی بسته میتواند از روی واکنش‌های انجام شده بین معرف‌های موجود در بسته و متابولیت‌های حاصل از رشد میکروبها تعیین می‌گردد.

معرف‌های دما_ زمان

یک معرف دما_ زمان طبق تعریف عبارت است از ابزار مورد استفاده به‌منظور نشان دادن هر تغییر قابل اندازه‌گیری وابسته به دما _ زمان که نشان دهنده سابقه دمایی جزئی یا کامل بر معرف دما_ زمان فرآورده غذایی است که به آن متصل است.

بسته‌بندی خود سرد شونده

نوع ديگر بسته بندی فعال مي باشد. بيشتر پيشرفت‌های صورت گرفته در رابطه با اين نوع بسته به صورت پتنت بوده واطلاعات چنداني در اين زمينه در دسترس نمي باشد. مفهوم بسته بندی خود سردشونده اولين بار در سال 1939 مطرح شد . درآن زمان توليد گرما بر مبنای سوزاندن نوعي پودر مركب از نيتروگليسيرين و نوعي ژل معدنی ژلاتينه شده با افزايش استن قرار داشت كه از ايمنی چندانی براي مصرف كننده ناآگاه برخوردار نبود. به همين دليل متخصصين صنايع بسته بندی مواد غذايی موظف به طراحي بسته هايی شدند كه بدون اتكا به منبع الكتريكي بتوانند گرم شوند. به اين ترتيب ايده استفاده از واكنش گرمازا براي گرم كردن محتويات قوطی مطرح گرديد كه يكي از متداول ترين آنها بر مبنای واكنش اكسيد كلسيم با آب است.
تمامي تجهيزات و ابزار لازم در يك فنجان ايزوله گرمايي قرار داشت كه اندازه آن دو برابر فنجانهاي مرسوم بود. به تدريج متخصصين به اين نتيجه رسيدند كه اكسيد كلسيم براي واكنش از سرعت كافي برخوردار نبوده و به همين دليل با اكسيد منيزيم جايگزين گرديد كه سرعت گرم شدن آن بسيار زياد بود.

این مقاله رو از دست نده:  هر آنچه که باید در مورد تقلب در ادویه جات بدانید

بسته بندی خود گرم شونده

این مدل نوع دیگری از بسته بندی فعال است.اولين بار توسط شركت Joseph در 1997 طراحي گرديد. اصول مورد استفاده در طراحي اين بسته ها همان اصول به كار رفته در سيستم سردخانه های مكانيكی بود كه عبارت است از تبخير فلوروكربن مايع. اين قوطی‌ها داراي يك محفظه بسته داخلي است كه هنگام باز شدن آن مايع به گاز تبديل شده و به منظور گرمای نهان تبخير خود گرما را از محتويات گرفته وآنها را خنك مي نمايد. (بسته با حجم 500 يم لي ليتر تا حدود F ˚30 )با توجه به مخالفتهای صورت گرفته در مورد آزاد شدن فلوروكربن به محيط زيست از گاز دی اكسيد
كربن به عنوان عامل خنك كننده استفاده گرديد.

علم فود

علم فود در شبکه های اجتماعی

فهرست مطالب

سایر مقالات علم فود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *